Tại các đô thị lớn, áp lực sở hữu nhà ở đang ngày càng đè nặng lên vai người lao động khi tốc độ tăng thu nhập không kịp đà tăng của giá bất động sản. Trước thực trạng đó, định hướng chiến lược triển khai các chính sách cho thuê nhà dài hạn từ 15 - 20 năm được xem là giải pháp cốt lõi nhằm giảm áp lực sở hữu nhà. Để hiện thực hóa mục tiêu này, các cơ quan chức năng đang khẩn trương nghiên cứu nhằm ban hành đồng bộ các giải pháp từ tài chính, đất đai đến quản lý vận hành.

1. Cơ chế khuyến khích doanh nghiệp đầu tư quỹ nhà cho thuê

Để thu hút dòng vốn từ các doanh nghiệp và quỹ đầu tư xây dựng các dự án quy mô lớn dành riêng cho mục đích cho thuê dài hạn, Nhà nước cần đưa ra các cơ chế ưu đãi đặc biệt:

• Ưu đãi quỹ đất: Tiến hành miễn hoặc giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với các quỹ đất quy hoạch riêng cho phân khúc này.

• Đòn bẩy tài chính và quy hoạch: Giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn tín dụng ưu đãi, lãi suất thấp với thời hạn vay dài. Đồng thời, quy định các dự án nhà ở thương mại bắt buộc phải dành từ 10 - 20% diện tích sàn để xây căn hộ cho thuê, kết hợp giảm thuế VAT và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) ở giai đoạn đầu.

2. Hành lang pháp lý bảo vệ quyền lợi người thuê nhà dài hạn

Mục tiêu cốt lõi của chính sách là giúp người dân "thuê nhà nhưng an tâm như ở nhà mình". Do đó, khung pháp lý cần quy định rõ:

• Khóa biên độ tăng giá: Quy định trần tăng giá thuê hàng năm (ví dụ không vượt quá chỉ số CPI bình quân) để ngăn chặn tình trạng chủ nhà tăng giá tùy tiện.

• Đảm bảo an sinh xã hội: Người thuê nhà dài hạn được quyền đăng ký thường trú hoặc tạm trú dài hạn, bảo đảm cho con em được học trường công lập và tiếp cận dịch vụ y tế tại khu vực. Ngoài ra, họ có quyền cho thuê lại hoặc chuyển nhượng hợp đồng khi không còn nhu cầu sử dụng theo luật định.

3. Vận hành minh bạch và đối tượng ưu tiên thụ hưởng

Để công trình không bị xuống cấp sau 15 - 20 năm, trách nhiệm bảo trì định kỳ sẽ thuộc về chủ đầu tư thông qua một quỹ bảo trì rõ ràng. Các tranh chấp về tiền cọc, chất lượng nhà sẽ được xử lý nhanh chóng qua cơ quan hòa giải cấp địa phương dựa trên mẫu hợp đồng chuẩn hóa.

Trong giai đoạn đầu, chiến lược này sẽ ưu tiên hỗ trợ cho nhóm đối tượng là cán bộ, công chức, viên chức nhà nước, công nhân tại các khu công nghiệp, người lao động thu nhập thấp và các gia đình trẻ chưa đủ điều kiện tích lũy mua nhà.

Chính sách cho thuê nhà dài hạn 15 - 20 năm là bước đi đột phá để thay đổi tư duy từ "sở hữu" sang "tiêu dùng" nhà ở của người dân đô thị. Việc sớm hoàn thiện khung pháp lý đồng bộ sẽ vừa tạo ra kênh đầu tư hấp dẫn cho doanh nghiệp, vừa mang lại cơ hội an cư vững chắc cho cộng đồng.