Trong xã hội, không ít câu chuyện đau lòng xảy ra khi cha mẹ vì tin tưởng, thương yêu con cái nên đã làm thủ tục sang tên (tặng cho) toàn bộ nhà đất khi còn sống. Tuy nhiên, sau khi nắm giữ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ), người con lại thay đổi thái độ, thậm chí đòi đuổi bố mẹ già ra khỏi nhà. Về mặt pháp lý, liệu cha mẹ có cơ hội đòi lại tài sản hoặc bảo vệ quyền cư trú của mình hay không?

1. Rủi ro từ hợp đồng tặng cho nhà đất không kèm điều kiện

Theo quy định của Bộ luật Dân sự, hợp đồng tặng cho tài sản là bất động sản có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký quyền sở hữu. Khi người con đã đứng tên trên Sổ đỏ, về mặt nguyên tắc, người con có toàn quyền chiếm hữu, sử dụng và định đoạt tài sản đó.

Nếu lúc lập hợp đồng tặng cho, cha mẹ và con cái chỉ thỏa thuận miệng về việc phụng dưỡng mà không cụ thể hóa bằng văn bản, cha mẹ sẽ rơi vào thế yếu khi tranh chấp xảy ra. Người con hoàn toàn có thể yêu cầu cha mẹ rời khỏi nhà dựa trên quyền sở hữu hợp pháp của mình.

2. Giải pháp lật ngược thế cờ bằng "Hợp đồng tặng cho có điều kiện"

Để ngăn ngừa rủi ro này, pháp luật có quy định về Hợp đồng tặng cho tài sản có điều kiện (Điều 462 Bộ luật Dân sự 2015). Cha mẹ có quyền yêu cầu người con phải thực hiện một hoặc nhiều nghĩa vụ trước hoặc sau khi tặng cho (ví dụ: có nghĩa vụ phụng dưỡng cha mẹ, cha mẹ có quyền lưu cư/ở tại ngôi nhà đó đến cuối đời).

• Nếu người con không thực hiện nghĩa vụ phụng dưỡng hoặc có hành vi ngược đãi, đòi đuổi cha mẹ, cha mẹ hoàn toàn có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án tuyên hủy hợp đồng tặng cho và đòi lại nhà đất.

3. Vai trò của Thẩm định giá khi giải quyết tranh chấp tài sản gia đình

Khi mâu thuẫn đẩy lên đỉnh điểm và phải giải quyết tại Tòa án, việc định giá chính xác giá trị ngôi nhà/mảnh đất là vô cùng quan trọng. Đây là căn cứ để Tòa án xem xét nghĩa vụ đền bù, phân chia tài sản hoặc xác định nghĩa vụ cấp dưỡng quy đổi.

Lúc này, việc phối hợp với một Công ty Thẩm định giá uy tín để phát hành Chứng thư Thẩm định giá độc lập là bước đi chiến lược. Chứng thư này cung cấp giá trị thực tế khách quan của bất động sản theo giá thị trường, là bằng chứng pháp lý mạnh mẽ giúp các cơ quan chức năng phân xử chính xác, bảo vệ quyền lợi cốt lõi và chỗ che mưa che nắng cho các bậc sinh thành.