Phân chia di sản thừa kế sau khi bố mẹ qua đời là một thủ tục pháp lý tương đối phức tạp và dễ phát sinh mâu thuẫn trong nội bộ gia đình. Nếu không nắm vững các quy định của pháp luật hiện hành, các thành viên rất dễ rơi vào những vụ tranh chấp đất đai kéo dài, gây tổn hại lớn về cả tài chính lẫn tình cảm. Việc hiểu rõ cơ chế phân chia di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật là bước đi tiên quyết để đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho mỗi cá nhân.

1. Các phương thức phân chia di sản thừa kế theo Bộ luật Dân sự

Căn cứ theo quy định pháp luật Việt Nam, khối tài sản của người đã khuất sẽ được xử lý theo hai phương thức chính:

• Phân chia tài sản khi có di chúc: Pháp luật luôn tối đa hóa việc tôn trọng quyền định đoạt tài sản của công dân. Tuy nhiên, nhằm bảo vệ những đối tượng yếu thế, Điều 644 Bộ luật Dân sự quy định nhóm người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc. Theo đó, cha, mẹ, vợ, chồng, con chưa thành niên hoặc con đã thành niên không có khả năng lao động vẫn được hưởng phần di sản bằng 2/3 suất của một người thừa kế theo pháp luật, dù người lập di chúc có truất quyền của họ.

• Phân chia tài sản khi không có di chúc: Trong trường hợp không có di chúc hoặc di chúc bị tuyên bố vô hiệu, di sản sẽ được phân chia theo pháp luật. Tài sản lúc này được chia đều cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất bao gồm: vợ/chồng, cha mẹ đẻ/nuôi và các con đẻ/nuôi của người đã mất. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được quyền nhận di sản nếu hàng thừa kế trước đó không còn ai do đã chết, bị từ chối hoặc truất quyền thừa kế.

2. Tầm quan trọng của việc xác định khối di sản và định giá tài sản thị trường

Một lưu ý đặc biệt quan trọng trong việc phân chia tài sản là phải tách bạch rõ ràng giữa tài sản riêng và tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân của bố mẹ. Bản chất di sản đem chia chỉ là toàn bộ tài sản riêng và một nửa trong khối tài sản chung của vợ chồng.

Thực tế chứng minh, phần lớn các vụ tranh chấp di sản không xuất phát từ việc hiểu sai luật, mà xuất phát từ sự bất đồng quan điểm về giá trị thực tế của bất động sản. Nhà đất thừa kế thường có giá trị lớn và biến động liên tục theo thị trường kinh tế. Do đó, nếu chỉ dựa vào bảng giá đất của Nhà nước hay định giá cảm tính, các bên sẽ rất khó đạt được sự đồng thuận trong việc phân chia hoặc đền bù bằng tiền mặt.

Để quy trình khai nhận di sản thừa kế tại các cơ quan công chứng diễn ra thuận lợi, việc sở hữu một chứng thư định giá tài sản độc lập là giải pháp tối ưu. PGL Thành Nam tự hào là đơn vị thẩm định giá uy tín hàng đầu, giúp bóc tách và xác định chính xác giá trị thị trường của bất động sản thừa kế. Hãy liên hệ ngay với chúng tôi để nhận được sự tư vấn chuyên nghiệp, bảo mật, giúp tháo gỡ mọi nút thắt tài chính cho gia đình bạn.